สอบ ก.พ. ภาค ก. คืออะไร? รู้จักวิชาสอบ เกณฑ์ผ่าน และเส้นทางเข้าสู่ราชการ

สอบ ก.พ. ภาค ก. คืออะไร? รู้จักวิชาสอบ เกณฑ์ผ่าน และเส้นทางเข้าสู่ราชการ

สำหรับผู้ที่อยากเริ่มต้นอาชีพข้าราชการ คำว่า “สอบ ก.พ.” หรือ “สอบภาค ก.” มักเป็นสิ่งแรกที่ได้ยิน แต่หลายคนอาจยังไม่แน่ใจว่าต้องสอบอะไร ใช้วุฒิระดับไหน และเมื่อสอบผ่านแล้วจะได้เข้ารับราชการทันทีหรือไม่

บทความนี้จะพาไปรู้จักการสอบภาค ก. ของสำนักงาน ก.พ. พร้อมอธิบายเส้นทางเข้าสู่การเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญ เพื่อให้ผู้เริ่มต้นวางแผนสมัครสอบและเตรียมตัวได้ตรงเป้าหมาย

ภาค ก. คืออะไร และสำคัญอย่างไร?

ภาค ก. คือการสอบเพื่อวัดความรู้ความสามารถทั่วไปของสำนักงาน ก.พ. เป็นการประเมินความรู้และความสามารถพื้นฐานที่จำเป็นต่อการปฏิบัติงานราชการ ผู้สอบผ่านสามารถนำหลักฐานผลการสอบไปใช้สมัครสอบแข่งขันกับส่วนราชการที่กำหนดให้มีผลสอบภาค ก. ตามเงื่อนไขในประกาศรับสมัคร

อาชีพข้าราชการมีบทบาททั้งการให้บริการประชาชน การนำนโยบายไปปฏิบัติ และการพัฒนาประเทศ การสรรหาบุคลากรจึงต้องพิจารณาทั้งความรู้ ความสามารถ และคุณลักษณะที่เหมาะสมกับงาน

การสอบผ่านภาค ก. ยังไม่ได้หมายความว่าจะได้รับการบรรจุเข้ารับราชการทันที เพราะผู้สมัครยังต้องผ่านกระบวนการสอบหรือการประเมินของหน่วยงานที่เปิดรับสมัครต่อไป

ภาค ก. ภาค ข. และภาค ค. ต่างกันอย่างไร?

การสอบแข่งขันเพื่อบรรจุเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญโดยทั่วไปประกอบด้วยการประเมิน 3 ส่วน ดังนี้

• ภาคการสอบสิ่งที่ประเมินหน่วยงานที่ดำเนินการตามเส้นทางทั่วไปภาค ก.ความรู้ความสามารถทั่วไปสำนักงาน ก.พ.ภาค ข.ความรู้ความสามารถที่ใช้เฉพาะตำแหน่งส่วนราชการที่เปิดรับสมัครภาค ค.ความเหมาะสมกับตำแหน่งส่วนราชการที่เปิดรับสมัคร

• ภาค ก. เปรียบเสมือนการตรวจสอบพื้นฐานร่วม ส่วนภาค ข. จะมุ่งไปที่ความรู้สำหรับงานที่สมัคร และภาค ค. จะพิจารณาความเหมาะสมของผู้สมัครกับตำแหน่งนั้น

• ผู้สนใจควรอ่านประกาศรับสมัครของแต่ละหน่วยงานให้ครบถ้วน โดยเฉพาะระดับผลสอบภาค ก. ที่ยอมรับ กำหนดเวลาที่ต้องมีหลักฐาน และวิธีการประเมินในแต่ละภาค

สอบภาค ก. สมัครได้ด้วยวุฒิอะไรบ้าง?

ระดับคุณวุฒิสำหรับการสอบภาค ก. ตามข้อมูลแนะนำของสำนักงาน ก.พ. มี 4 กลุ่ม ได้แก่

1. ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) หรือคุณวุฒิอื่นที่เทียบได้ในระดับเดียวกัน

2. ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพเทคนิค (ปวท.) อนุปริญญา หรือประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) หรือคุณวุฒิอื่นที่เทียบได้ในระดับเดียวกัน

3. ระดับปริญญาตรี หรือคุณวุฒิอื่นที่เทียบได้ในระดับเดียวกัน

4. ระดับปริญญาโท หรือคุณวุฒิอื่นที่เทียบได้ในระดับเดียวกัน

ก่อนสมัครควรตรวจสอบประกาศของรอบสอบนั้นอีกครั้ง ทั้งระดับวุฒิที่เปิดรับ สถานะการสำเร็จการศึกษา และเงื่อนไขของผู้สมัคร เพื่อเลือกสมัครได้ถูกต้อง

ภาค ก. สอบวิชาอะไรบ้าง?

หลักสูตรการสอบเพื่อวัดความรู้ความสามารถทั่วไปประกอบด้วย 3 วิชา คะแนนเต็มรวม 200 คะแนน

1. วิชาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ — 100 คะแนน

เป็นวิชาที่ประเมินทักษะการคิดวิเคราะห์ ผู้เตรียมสอบควรฝึกอ่านโจทย์อย่างรอบคอบ แยกข้อมูลสำคัญ และหาคำตอบอย่างมีเหตุผล การฝึกทำโจทย์พร้อมทบทวนข้อผิดพลาดจะช่วยให้เห็นจุดที่ต้องพัฒนาได้ชัดเจนขึ้น

2. วิชาภาษาอังกฤษ — 50 คะแนน

ผู้เริ่มต้นควรวางแผนทบทวนภาษาอังกฤษอย่างต่อเนื่อง เช่น คำศัพท์ โครงสร้างประโยค และการอ่านเพื่อทำความเข้าใจ โดยใช้รายละเอียดหลักสูตรในประกาศสอบเป็นกรอบในการเตรียมตัว

3. วิชาความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดี — 50 คะแนน

เป็นการทดสอบความรู้พื้นฐานสำหรับการเป็นข้าราชการที่ดี ครอบคลุมเรื่องต่อไปนี้

• ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน

• หลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี

• วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง

• หน้าที่และความรับผิดในการปฏิบัติหน้าที่ราชการ

• เจตคติและจริยธรรมสำหรับข้าราชการ

การเตรียมวิชานี้ควรอ่านให้เข้าใจทั้งหลักการและการนำไปใช้ รวมถึงตรวจสอบว่ากฎหมายหรือระเบียบที่ใช้ทบทวนตรงกับขอบเขตในประกาศสอบ

ต้องได้กี่คะแนนจึงจะสอบผ่านภาค ก.?

เกณฑ์การสอบผ่านพิจารณาแยกเป็นรายวิชา ดังนี้

ผู้สอบต้องผ่านเกณฑ์ครบทั้ง 3 วิชา คะแนนสูงในวิชาหนึ่งจึงไม่สามารถชดเชยอีกวิชาที่ต่ำกว่าเกณฑ์ได้

ตัวอย่างเช่น ผู้สอบระดับปริญญาตรีที่ได้วิชาคิดวิเคราะห์ 80 คะแนน ภาษาอังกฤษ 24 คะแนน และความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดี 40 คะแนน จะยังไม่ผ่าน แม้คะแนนรวมจะสูง เพราะภาษาอังกฤษไม่ถึงเกณฑ์ 25 คะแนน

เข้ารับราชการได้ด้วยวิธีใดบ้าง?

การสรรหาบุคคลเพื่อบรรจุเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญในตำแหน่งระดับบรรจุมีแนวทางสำคัญ 2 วิธี

การสอบแข่งขัน

อาจเปิดรับสมัครจากบุคคลทั่วไป หรือรับสมัครเฉพาะผู้ที่ผ่านการกลั่นกรองเบื้องต้นแล้ว โดยดำเนินการตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนด ผู้สมัครจึงต้องติดตามประกาศของตำแหน่งที่สนใจ และเตรียมหลักฐานให้พร้อม

การคัดเลือกบรรจุ

ใช้ในกรณีที่มีเหตุพิเศษซึ่งไม่จำเป็นต้องดำเนินการสอบแข่งขัน เช่น คุณวุฒิที่หาผู้สำเร็จการศึกษาได้ยาก หรือกรณีผู้ได้รับทุนรัฐบาล ตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

สำหรับผู้มีวุฒิปริญญาเอกหรือวุฒิอื่นที่ ก.พ. กำหนดให้เป็นวุฒิคัดเลือก ควรติดตามประกาศของส่วนราชการโดยตรง การมีคุณวุฒิดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าจะได้รับการบรรจุโดยอัตโนมัติ ยังต้องมีคุณสมบัติครบและผ่านการคัดเลือกตามประกาศ

ทั้งนี้ ก.พ. อาจดำเนินการสรรหาเอง หรือมอบหมายให้ส่วนราชการดำเนินการแทนได้

ผู้สมัครเข้ารับราชการต้องมีคุณสมบัติอะไร?

นอกจากผลสอบที่หน่วยงานกำหนด ผู้สมัครต้องมีคุณสมบัติทั่วไปและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา 36 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 รวมถึงมีคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งตามมาตรฐานกำหนดตำแหน่งและประกาศรับสมัคร

จุดที่ควรตรวจสอบให้ละเอียดคือระดับวุฒิ สาขาวิชา และข้อกำหนดเพิ่มเติมของตำแหน่ง เพราะแม้จะสอบผ่านภาค ก. แล้ว ก็ยังต้องมีคุณสมบัติตรงกับงานที่สมัคร

หลักการสรรหาบุคลากรเข้ารับราชการ

การสรรหายึดหลักความเป็นธรรมและความเสมอภาค เปิดโอกาสให้ผู้มีคุณสมบัติเข้าสู่กระบวนการอย่างเท่าเทียม ใช้เทคนิคและวิธีการที่ได้มาตรฐานเพื่อให้ได้บุคคลที่มีความรู้ ความสามารถ และคุณลักษณะเหมาะสมกับตำแหน่ง

ขณะเดียวกัน กระบวนการต้องคำนึงถึงความสะดวก รวดเร็ว และประหยัด รวมถึงเปิดโอกาสให้ผู้สมัครเลือกงานที่เหมาะกับตน และให้หน่วยงานเลือกบุคลากรที่เหมาะกับภารกิจ

เริ่มเตรียมสอบภาค ก. อย่างไรดี?

สำหรับผู้ที่เพิ่งเริ่มต้น สามารถวางแผนตามขั้นตอนต่อไปนี้

1. ตรวจสอบวุฒิและประกาศสอบ ให้แน่ใจว่าเลือกสมัครในระดับที่ตรงกับคุณสมบัติ

2. ลองทำข้อสอบเพื่อประเมินพื้นฐาน แล้วจดว่าติดขัดในหัวข้อใด

3. จัดเวลาอ่านให้ครบทั้ง 3 วิชา โดยเพิ่มเวลาให้วิชาที่อ่อน เพราะต้องผ่านทุกวิชา

4. ฝึกทำโจทย์พร้อมจับเวลา และทบทวนเหตุผลของคำตอบที่ผิด

5. ติดตามประกาศอย่างสม่ำเสมอ ทั้งกำหนดสมัคร ชำระเงิน เอกสาร และข้อปฏิบัติในวันสอบ

เมื่อสอบผ่านแล้ว ให้ติดตามตำแหน่งที่เปิดรับสมัคร ตรวจสอบคุณสมบัติ และเตรียมตัวสำหรับภาค ข. และภาค ค. ตามรายละเอียดของหน่วยงานนั้น หรือติดตามข่าวสารการประกาศรับสมัครสอบราชการผ่านเว็บไซต์ sairatchakarn.com