สำนักงาน ก.พ. ชี้แจงแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการปฏิรูประบบการบริหารจัดการกำลังคนภาครัฐ ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2569

ครม. เห็นชอบปฏิรูปกำลังคนภาครัฐ ตั้งเป้าลดกรอบอัตรากำลัง 15% ภายในปี 2575

ชะลอขออัตราข้าราชการใหม่ ทบทวนตำแหน่งว่าง และทยอยปรับลดกรอบอัตรากำลังในช่วงปีงบประมาณ 2570–2575 พร้อมปรับโครงสร้างและใช้เทคโนโลยีเพิ่มประสิทธิภาพ โดยต้องไม่กระทบการให้บริการประชาชน

สำนักงาน ก.พ. เผยแพร่เอกสารชี้แจงแนวทางดำเนินการตามมติคณะรัฐมนตรีวันที่ 11 สิงหาคม 2569 เรื่องการปฏิรูประบบการบริหารจัดการกำลังคนภาครัฐ กำหนดให้ส่วนราชการบริหารบุคลากรและปรับโครงสร้างให้สอดคล้องกับภารกิจ พร้อมตั้งเป้าลดกรอบอัตรากำลังลง 15% ภายในปี 2575

มาตรการดังกล่าวแบ่งการดำเนินงานเป็นระยะ ทั้งการตรึงอัตรากำลังและสำรวจข้อมูลในช่วงแรก การทยอยยุบเลิกตำแหน่งตามเงื่อนไขในระยะ 6 ปี และการทบทวนบทบาทภารกิจของหน่วยงาน โดยยึดหลักไม่กระทบประสิทธิภาพการทำงานและการให้บริการประชาชน

ชะลอขออัตราใหม่ ยังบรรจุได้เท่าที่จำเป็นตามเงื่อนไข

แนวทางที่ให้ดำเนินการทันที คือชะลอการขอรับการจัดสรรอัตราข้าราชการตั้งใหม่ทุกกรณี ให้ส่วนราชการตรึงอัตรากำลังและบริหารบุคลากรที่มีอยู่ ส่วนคำขอจัดสรรอัตราใหม่ที่เสนอไว้แล้วให้ส่งคืนเพื่อทบทวนแผนกำลังคน

อย่างไรก็ตาม เอกสารยังเปิดให้บรรจุอัตราว่างเท่าที่จำเป็นตามผลการสอบแข่งขันหรือคัดเลือกที่ประกาศขึ้นบัญชีแล้ว หรืออยู่ระหว่างดำเนินการสอบแข่งขันหรือคัดเลือก เพื่อควบคุมการเพิ่มกรอบอัตรากำลังในภาพรวม

ส่วนราชการต้องพิจารณาจัดสรรบุคลากรไปยังภารกิจสำคัญ ปรับตำแหน่งจากงานสนับสนุนไปสู่งานภารกิจหลักตามความเหมาะสม พัฒนาทักษะบุคลากร และนำเทคโนโลยีมาช่วยปรับกระบวนการทำงาน รวมถึงพิจารณารูปแบบการจ้างงานอื่นให้สอดคล้องกับลักษณะภารกิจ

ทบทวนอัตราว่างที่ไม่มีการเบิกจ่ายตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2567

ให้ อ.ก.พ. กระทรวงพิจารณายุบเลิกกรอบอัตราข้าราชการประเภทวิชาการ ระดับปฏิบัติการและชำนาญการ และประเภททั่วไป ระดับปฏิบัติงานและชำนาญงาน ที่ไม่มีการเบิกจ่ายงบประมาณตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2567 เป็นต้นไป โดยยกเว้นกรณีที่ประกาศรับสมัครไว้แล้ว

สำหรับอัตราว่างที่มีเงื่อนไขพิเศษ เช่น กรอบอัตรากำลังรองรับการบรรจุนักเรียนทุน และกรอบอัตรากำลังหมุนเวียนบางประเภท ให้เสนอ อ.ก.พ. กระทรวงพิจารณาเป็นรายกรณี โดยกำหนดให้รายงานผลการพิจารณายุบเลิกต่อ คปร. ภายในเดือนธันวาคม 2569

ปี 2570–2575 ทยอยยุบอัตราเกษียณตามเกณฑ์

ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2570 ถึง 2575 ให้ยุบเลิกตำแหน่งข้าราชการประเภทวิชาการและประเภททั่วไปที่ว่างจากการเกษียณอายุ เฉพาะส่วนที่เดิมได้รับการทดแทนด้วยกรอบพนักงานราชการตามสัดส่วนของมาตรการบริหารจัดการกำลังคนภาครัฐ พ.ศ. 2566–2570 โดยไม่ทดแทนด้วยกรอบพนักงานราชการ

มีข้อยกเว้นสำหรับสายงานแพทย์และทันตแพทย์ของสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขที่ต้องใช้บรรจุผู้สำเร็จการศึกษา และกรณีผู้ปฏิบัติงานในเรือนจำ

นอกจากนี้ แนวทางดำเนินการในปีงบประมาณ 2570 กำหนดให้ทยอยยุบตำแหน่งในสายงานสนับสนุนที่ไม่จำเป็นต้องใช้รูปแบบการจ้างเป็นข้าราชการเมื่อผู้ดำรงตำแหน่งเกษียณอายุ จำนวน 11 สายงาน ได้แก่ เจ้าพนักงานธุรการเฉพาะราชการบริหารส่วนกลาง เจ้าพนักงานเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ เจ้าพนักงานสื่อสาร เจ้าพนักงานโสตทัศนศึกษา เจ้าพนักงานห้องสมุด นายช่างขุดลอก นายช่างพิมพ์ นายช่างภาพ นายช่างศิลป์ บรรณารักษ์ยกเว้นกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม และผู้ประกาศและรายงานข่าว โดยเอกสารระบุข้อยกเว้นกรณีลาออก เสียชีวิต หรือพ้นจากราชการด้วยเหตุวินัยร้ายแรง

ปรับโครงสร้าง ลดความซ้ำซ้อน พร้อมดูแลการเปลี่ยนผ่าน

ด้านโครงสร้าง ให้ทุกส่วนราชการทบทวนบทบาทและภารกิจ โดยเริ่มจากการจัดโครงสร้างใหม่ภายในกรอบเดิม หรือ Rearrange ซึ่งไม่เพิ่มจำนวนหน่วยงานและอัตรากำลังในภาพรวม

กรณีควบรวมหน่วยงาน ให้สำนักงาน ก.พ. และสำนักงาน ก.พ.ร. ร่วมกันกำหนดกรอบอัตรากำลังใหม่เท่าที่จำเป็น และให้หน่วยงานจัดทำแผนเปลี่ยนผ่านองค์กรและบุคลากรภายใน 3 เดือนนับจากวันที่คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบการควบรวม ส่วนกรณียุบเลิกภารกิจ ให้ดำเนินการจัดตำแหน่งรองรับข้าราชการตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

สำหรับมาตรการระยะถัดไป เอกสารระบุถึงการเกษียณอายุก่อนกำหนด การชะลอกำหนดตำแหน่งเป็นระดับสูงขึ้น การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล การปรับรูปแบบการจ้างงาน และการปฏิรูประบบเบี้ยหวัด บำเหน็จบำนาญ ซึ่งหน่วยงานที่รับผิดชอบจะดำเนินการต่อไป

ผู้สนใจสมัครสอบราชการควรติดตามประกาศของแต่ละหน่วยงานอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากการบรรจุและการทบทวนอัตราว่างต้องพิจารณาตามความจำเป็นและเงื่อนไขของมาตรการที่เกี่ยวข้อง

ที่มา : เอกสารชี้แจงมติคณะรัฐมนตรีวันที่ 11 สิงหาคม 2569 เรื่องการปฏิรูประบบการบริหารจัดการกำลังคนภาครัฐ โดยกลุ่มงานเลขานุการร่วม คปร. สำนักงาน ก.พ.